ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

การส่งเสริมในเรื่องของ "อาหารปลอดภัย" ถือเป็นประเด็นหนึ่งซึ่งหลายพื้นที่ให้ความสนใจ โดยเฉพาะในจังหวัดที่มีภาคเกษตรกรรมเป็นสัดส่วนหลักของพื้นที่ และหนึ่งในนั้นก็คือ "จ.เลย" ที่มีการผลักดันเรื่องนี้อย่างจริงจัง กระทั่งเกิดรูปธรรมจนกลายเป็น "มาตรฐานอาหารปลอดภัยจังหวัดเลย" หรือ Loei Safety Food (LSF)

นับตั้งแต่ปี 2561 ที่จังหวัดเลยประกาศใช้มาตรฐาน "LSF" มาเป็นตัวการันตีอาหารที่มีความปลอดภัย โดยปัจจุบันมีเกษตรกรที่ปรับเปลี่ยนพื้นที่จาก "เกษตรเคมี" มาสู่ "เกษตรอินทรีย์" จนได้รับมาตรฐาน LSF ไปแล้วจำนวน 206 แปลง เช่นเดียวกับผู้ประกอบการร้านค้า 13 แห่ง และตลาดเกษตรอินทรีย์ อีก 1 แห่ง

อาจถือได้ว่านี่เป็นตัวอย่างผลสัมฤทธิ์จากการใช้กระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมของ "สมัชชาสุขภาพจังหวัดเลย" และภาคีเครือข่ายในจังหวัดที่ร่วมกันปลุกปั้นข้อเสนอเชิงนโยบาย ขึ้นมาเป็นฉันทมติของสมัชชาสุขภาพจังหวัด และกลายไปเป็นนโยบายของจังหวัดในที่สุด

บทเรียนและประสบการณ์จากเรื่องนี้ได้รับการหยิบยกขึ้นมาพูดคุยแลกเปลี่ยน เมื่อวันที่ 9 ก.พ. 2567 ภายในเวที ก้าวที่ 9 สมัชชาสุขภาพจังหวัดเลย "การขับเคลื่อนความมั่นคงทางอาหาร" ซึ่งมี นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และรองประธานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) มาร่วมเป็นประธานในพิธี

นพ.ชลน่าน ได้ระบุถึงกลไก "สมัชชาสุขภาพจังหวัด" ซึ่งเป็นเครื่องมือสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่างๆ ทั้งภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ภายใต้ พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ที่สนับสนุนให้เครือข่ายระดับพื้นที่ได้นำนโยบายในระดับประเทศมาขับเคลื่อนในระดับจังหวัด เพื่อเกิดเป็นรูปธรรมส่งที่ผลให้สุขภาพและคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่ดีขึ้น

สำหรับที่มาของการขับเคลื่อนเรื่องนี้ ย้อนกลับไปในปี 2560 เมื่อเครือข่ายกสิกรรมยั่งยืนอำเภอภูหลวง และสำนักงานเกษตรจังหวัดเลย ได้ร่วมกันขอใช้สิทธิในการพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะแบบมีส่วน "ว่าด้วยความมั่นคงและความปลอดภัยทางอาหาร" โดยมีการกำหนดเป้าหมายการขับเคลื่อนไว้ 2 ประการ คือ 1. ในปี 2568 คนเมืองเลยและผู้มาเยือน จะมีอาหารที่ปลอดภัยรับประทานได้อย่างมั่นใจ

2. ควรมีการกำหนดมาตรฐานที่เรียกว่า "มาตรฐานอาหารปลอดภัยจังหวัดเลย" (Loei Safety Food) ขึ้นเองเป็นการเฉพาะ โดยให้ "ผู้ปลูก ผู้ปรุง และผู้เปิบ" มาร่วมกันกำหนด โดยใช้กระบวนการสมัชชาสุขภาพเป็นเครื่องมือ ตั้งแต่ขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ ขั้นตอนการพิจารณาและตัดสินใจ และให้สัญลักษณ์แสดงมาตรฐานแก่ผู้ผลิตอาหารปลอดภัย

ต่อมาในปี 2561 ในคราวประชุมสมัชชาสุขภาพจังหวัดเลย ภาคีเครือข่ายสมาชิกสมัชชาสุขภาพ พร้อมด้วยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้มาร่วมกันพิจารณาพร้อมให้ฉันทมติ "มาตรฐานอาหารปลอดภัยจังหวัดเลย" หรือมาตรฐาน LSF เป็นมาตรฐานเฉพาะที่ชาวจังหวัดเลย ทั้ง "ผู้ปลูก ผู้ปรุง ผู้เปิบ และตลาดจาหน่าย" ได้ร่วมกันกำหนดขึ้น

ทั้งนี้ มติสมัชชาสุขภาพจังหวัดเลย ประเด็น มาตรฐานอาหารปลอดภัยจังหวัดเลย Loie Safety Food (LSF) มีวัตถุประสงค์ด้วยกัน 2 ประการ คือ 1. เพื่อให้ผู้ผลิต ผู้ประกอบอาหาร ผู้แปรรูปอาหาร ผู้ประกอบการขนส่ง ใช้เป็นแนวทางในการเพาะปลูก เพาะเลี้ยง ปรุง แปรรูป การตลาด เพื่อให้ได้อาหารทุกประเภทมีความปลอดภัย

2. เพื่อให้หน่วยงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คณะกรรมการและอนุกรรมการ ได้ใช้เป็นเครื่องมือสำหรับใช้ในการกำกับ ควบคุม ติดตาม รับรอง แหล่งผลิต สถานประกอบการ และระบบการตลาด เพื่อให้ประชาชนชาวจังหวัดเลยและผู้มาเยือนได้รับประทานอาหารที่มีความปลอดภัย